Wojciech Tochman: Kronika ludzkiego cierpienia
Polski reporter, jeden z najważniejszych przedstawicieli współczesnego reportażu literackiego w Polsce. Urodził się 1969 roku. Mieszka w Warszawie.
W latach 1990–2019 na łamach „Gazety Wyborczej” (głównie w dodatku „Duży Format”) publikował reportaże i felietony. Od lat zajmuje się poszukiwaniem ludzi zaginionych; w latach 1996–2002 na antenie Telewizji Polskiej prowadził program Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie. W 1999 roku stworzył Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych ITAKA. W roku 2009 razem z Mariuszem Szczygłem i Pawłem Goźlińskim założył Instytut Reportażu. W latach 2017–2019 zasiadał w międzynarodowym jury UNESCO / Guillermo Cano World Press Freedom Prize (w 2019 roku jako przewodniczący). Należy do Polskiego PEN Clubu.
Jest autorem wielu cenionych książek reporterskich, m.in.: Schodów się nie pali (2000), Wściekły pies (2007), Jakbyś kamień jadła (2008) – dotyczącej zbrodni w byłej Jugosławii, Dzisiaj narysujemy śmierć (2010) – o ludobójstwie w Rwandzie, Eli, Eli (2013) – o współczesnych Filipinach, oraz Pianie kogutów, płacz psów (2019).
Dwukrotny finalista Nagrody Literackiej „Nike” za książki Schodów się nie pali (2001) oraz Jakbyś kamień jadła (2003). Finalista prestiżowej nagrody Prix RFI „Témoin du Monde” przyznawanej w Paryżu przez Radio France International (2004), Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus” (2011).
Jego książki zostały przetłumaczone na liczne języki, oprócz osobnych tomów zamieszczane także w antologiach w przekładach między innymi na angielski, francuski, niemiecki, włoski, szwedzki, fiński, ukraiński, rosyjski, niderlandzki, bośniacki, hiszpański, portugalski, czeski, słowacki, węgierski oraz arabski.
Jego twórczość koncentruje się na trudnych tematach społecznych i historycznych, takich jak przemoc, pamięć zbiorowa, trauma oraz konsekwencje wojen i ludobójstw. Jego styl cechuje się oszczędnością języka, empatią wobec bohaterów oraz dużą dbałością o szczegół.
Jestem reporterem. To mój zawód. Mam iść tam, gdzie ludzie się zachowują okropnie. Patrzeć, słuchać i potem o ich zachowaniu napisać – powiedział w reportażu dla „Dwutygodnika”.